احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
19
اسرار گياهان دارويى ( فارسى )
آناغالس نامهاى ديگر : آناغالس دشتى - عين الجمل - زغليله Mouron rouse - mouron des champs - margeline . Red pimpernel - scarlet pimpernel - Margeline - Mouron . مشخصات : گياهى است از خانوادهء Primulaceae ، يك ساله با ارتفاع كمتر از يك وجب و گسترده روى زمين . ساقهء آن با مقطع چهارگوش و برگهاى متقابل و بدون دمبرگ ، بيضى يا دايرهاى نوكتيز و گلهاى آن قرمز با دم گل بلند است . ميوهء كپسولى شكوفا دارد كه از طرف سر آن باز و شكفته مىشود و دانههاى ريزى در داخل آن قرار دارد كه در ابعاد دانهء خشخاش مىباشد . طعم دانهها بسيار تند و تلخ است . اين گياه دو نوع است : 1 - آناغالس با گل قرمز . 2 - آناغالس با گل آبى و لاجوردى . آناغالس با گلهاى قرمز ؛ در تمام هند به صورت يك گياه هرز خودرو مىرويد . در ايران نيز در آذربايجان مناطق تبريز ، ديزه ، سيامك . در شمال ايران مناطق گرگان ، بندر گز ، مازندران ، گيلان ، محمودآباد ، درهء هراز ، جنوب آستارا ، سفيدرود ، جنوب رشت ، لاهيجان . در بلوچستان در گشت ، چاهبهار و بشاگرد . منطقهء البرز و دماوند . در نواحى غرب ، قزوين ، بروجرد و تفرش . كرمانشاه و كرند ، اراك در كوه رزوند . خوزستان در اهواز ، دزفول ، شوشتر . در كرمان بين بم و جيرفت . در فارسى در دالكى ، بوشهر و جزيرهء قشم و همچنين در خراسان مىرويد . آناغالس با گلهاى آبى و لاجوردى ؛ در ايران مناطق جنوب غرب در دالكى ، كازرون و خرابههاى شوش . بوشهر ، آبادان و مسجد سليمان . در شمال غرب در تبريز . در بلوچستان ، مكران و در دامنههاى البرز و اطراف تهران ديده مىشود . طبيعت : طبيعت اين گياه گرم و خشك است . تركيب شيميايى : دوساپونين گلوكزيدى و آنزيم . خواص درمانى : 1 - دو تا پنج گرم از آن را دمكرده آب آن را صاف كنيد و بنوشيد . خشككننده و بازكنندهء انسداد و گرفتگى مجارى عروق مىباشد . 2 - دو تا پنج گرم از نوع گل قرمز آن را دم كرده و آب آن را بنوشيد . به عنوان ضد سمّ در درمان مارگزيدگى ، يرقان ، ناراحتىهاى مغزى ، هارى و بيمارى ترس از آب ، صرع ، استسقا و جرام و ماليخوليا مؤثر مىباشد . 3 - آب گياه تازه را گرفته ، با عسل مخلوط نموده و در چشم بكشيد . براى ضعف بينايى و زخمهاى چشم و ساير ناراحتىهاى پوستى اطراف چشم نافع است .